Ostatnia aktualizacja:

Case study AZ Serwis • Poznań • Lenovo IdeaPad 100-15IBD

Windows 7 po wymianie płyty głównej nie rozpoznawał grafiki, instalatory sterowników zgłaszały sukces bez efektu, a po niektórych restartach komputer przestawał poprawnie uruchamiać system. Pokazujemy rzeczywisty przebieg naprawy Lenovo IdeaPad 100-15IBD: od problemu z UEFI i Legacy, przez analizę logów i DriverStore, po przywrócenie sterowników Intel, NVIDIA i USB — bez reinstalacji systemu klienta.

Windows 7 SP1Intel Iris 5100GeForce 920MXDDU / PNPUtilUEFI / Legacy
Uruchomiony Windows 7 na Lenovo IdeaPad 100-15IBD po pracach serwisowych
Zdjęcie z naprawy: uruchomiony Windows 7 na Lenovo IdeaPad 100-15IBD.

Najważniejszy wniosek: samo przełożenie dysku ze starego laptopa do drugiego egzemplarza mogło zachować środowisko pracy klienta. W praktyce przeszkodą był najpierw niezgodny tryb rozruchu, a następnie historia sterowników Windows 7 przeniesionego na odmienną konfigurację sprzętową. Uruchomienie systemu nie oznaczało automatycznie, że wszystkie urządzenia będą działały.

1. Laptop nie działał po samodzielnej wymianie obudowy — ale problem zaczął się wcześniej

Klient korzystał z Lenovo IdeaPad 100-15IBD z uszkodzonymi zawiasami. Zdecydował się samodzielnie rozwiązać problem, kupując drugi egzemplarz laptopa, który miał posłużyć jako dawca obudowy i pozostałych elementów.

Najpierw przełożył do zakupionego laptopa własny dysk z Windows 7. Komputer nie uruchomił jednak systemu, ponieważ BIOS drugiego egzemplarza był skonfigurowany w trybie UEFI, podczas gdy istniejąca instalacja Windows korzystała z trybu rozruchu Legacy. Klient nie wiedział, jak dostosować te ustawienia, więc uznał, że samo przeniesienie dysku nie wystarczy.

W kolejnej próbie rozpoczął przekładanie elementów starego laptopa do nowej obudowy, w tym zespołu ekranu. Po tej operacji urządzenie przestało się uruchamiać. Gdy sprzęt trafił do AZ Serwis, zdiagnozowaliśmy uszkodzenie płyty głównej. Klient dysponował jednak drugim, kompletnym Lenovo, więc nie było ekonomicznego sensu ratować uszkodzonej płyty za wszelką cenę.

Lenovo IdeaPad 100-15IBD — laptop widziany od góry
Lenovo IdeaPad 100-15IBD — urządzenie objęte naprawą.
Uszkodzona płyta główna laptopa Lenovo IdeaPad 100-15IBD
Uszkodzona płyta główna po nieudanej samodzielnej naprawie.

W naszym serwisie priorytet był inny niż przy typowej naprawie: zachować dotychczasowy system, zainstalowane programy i konfigurację pracy klienta. Reinstalacja oznaczałaby konieczność odtwarzania jego środowiska, dlatego nie była preferowaną drogą.

2. Zmiana procesora i układu graficznego: dwie różne konfiguracje

Wymiana płyty oznaczała w praktyce zmianę platformy sprzętowej, na której miał pracować Windows 7 z dotychczasowego dysku.

ElementStara konfiguracjaNowa konfiguracja
ProcesorIntel Core i5-5200UIntel Core i5-4288U
Grafika zintegrowanaIntel HD Graphics 5500 (z i5-5200U)Intel Iris Graphics 5100
Grafika dedykowanaBrakNVIDIA GeForce 920MX
System na przenoszonym dyskuWindows 7 Home Premium SP1Ten sam Windows 7, bez czystej instalacji
Tryb uruchamianiaInstalacja uruchamiana w LegacyBIOS początkowo ustawiony na UEFI

Na nowej płycie zastosowaliśmy również świeżą pastę termoprzewodzącą na procesorze, ponieważ prace obejmowały demontaż i ponowny montaż podzespołów.

Procesor na starej płycie głównej Lenovo IdeaPad 100-15IBD
Procesor na starej płycie głównej — dokumentacja wykonana w AZ Serwis.

3. Dlaczego przełożony dysk początkowo nie uruchamiał Windows 7? UEFI a Legacy

W komputerach z BIOS/UEFI sposób uruchamiania systemu musi odpowiadać konfiguracji istniejącej instalacji i sposobowi przygotowania dysku. Jeśli Windows został zainstalowany do rozruchu w trybie Legacy/CSM, a drugi laptop próbuje startować wyłącznie w UEFI, system może nie pojawić się na liście prawidłowych urządzeń rozruchowych lub nie uruchomi się mimo wykrywania samego nośnika.

W tym przypadku dostosowanie ustawień BIOS-u do trybu Legacy pozwoliło skorzystać z istniejącej instalacji. Dysk nie wymagał z tego powodu formatowania ani reinstalacji Windows. Nie oznaczało to jednak końca prac: stary system nadal przechowywał konfigurację urządzeń i sterowników pochodzącą z poprzedniej płyty głównej.

Ważne rozróżnienie: brak startu z dysku w niewłaściwym trybie BIOS nie oznacza automatycznie uszkodzenia dysku. Trzeba odróżnić brak fizycznego wykrywania nośnika od braku zgodnej pozycji rozruchowej.

4. Pierwsza przeszkoda: „The signing certificates are not installed” przy NVIDIA

Po uruchomieniu Windows trzeba było dopasować sterowniki do nowej płyty. Instalacja NVIDIA GeForce 920MX zakończyła się komunikatem „The signing certificates are not installed”. W starszym Windows 7 problemy z weryfikacją podpisów cyfrowych i łańcuchem zaufanych certyfikatów mogą blokować instalację współczesnych lub późniejszych wersji pakietów sterowników.

Zweryfikowaliśmy obecność aktualizacji KB4490628 oraz KB4474419, odpowiadających odpowiednio za stos aktualizacji i obsługę podpisów SHA-2. Były już zainstalowane, więc nie wystarczyło zastosować najprostszej porady polegającej na doinstalowaniu tych dwóch pakietów.

Przetestowaliśmy narzędzie certutil. Pobranie zestawu certyfikatów poleceniem certutil -generateSSTFromWU C:\roots.sst zakończyło się powodzeniem, lecz próba importu zwróciła 0x8009310B („Zła wartość etykiety”). Dodatkowo sprawdzaliśmy zawartość pliku poleceniem certutil -dump C:\roots.sst. To pokazało, że problemu nie da się uczciwie sprowadzić do jednego brakującego uaktualnienia.

Sprawdzaliśmy także różne wersje pakietów NVIDIA. Wersja 475.14 okazała się niewłaściwym kierunkiem dla tego identyfikatora układu, a przy uruchomieniu instalatora 391.95 pojawił się kolejny komunikat: należy najpierw zainstalować sterownik Intel. Było to istotne w laptopie z grafiką zintegrowaną i dedykowaną — zanim można było prawidłowo obsłużyć GeForce, Windows musiał poprawnie uruchomić układ Intel.

5. Dlaczego Intel Iris 5100 pozostawał „Standardową kartą graficzną VGA”?

Podczas identyfikacji podzespołów odczytaliśmy identyfikatory PCI:

Intel:  PCI\VEN_8086&DEV_0A2E
NVIDIA: PCI\VEN_10DE&DEV_134F&SUBSYS_382B17AA

Wskazywały odpowiednio na Intel Iris Graphics 5100 i NVIDIA GeForce 920MX. Problem polegał na tym, że instalatory Intel — także pakiet pobrany od producenta — zgłaszały zakończoną instalację, podczas gdy Menedżer urządzeń nadal wyświetlał „Standardowa karta graficzna VGA” z podstawowym sterownikiem Microsoft z 2006 roku.

To różnica między skopiowaniem pakietu sterownika do systemu a jego rzeczywistym przypisaniem i uruchomieniem dla konkretnego urządzenia. W tym stanie Windows nie korzystał jeszcze prawidłowo z funkcji sterownika Intel, a instalator NVIDIA konsekwentnie odmawiał dalszej pracy.

Próba diagnostyczna

Instalacja automatyczna i ręczna przez plik INF

Testowaliśmy instalację standardowym instalatorem, wersją dostarczoną przez producenta oraz ręcznym wskazaniem pliku INF. Komunikaty instalatorów sugerowały sukces, ale urządzenie nadal pozostawało jako podstawowa karta VGA. Samo wielokrotne uruchamianie EXE nie rozwiązywało problemu.

6. Po chwilowym wykryciu kart Windows przestał się uruchamiać

Po odinstalowaniu dotychczasowych pakietów i ich ponownym wgraniu nastąpiła poprawa: system zaczął rozpoznawać Intel Iris, a także pokazywać kartę NVIDIA. Jednak po restarcie Windows nie uruchomił się prawidłowo. Pomogło dopiero wybranie funkcji „Ostatnia znana dobra konfiguracja”.

Po takim uruchomieniu obie karty ponownie przestały być poprawnie widoczne. Mechanizm „Ostatnia znana dobra konfiguracja” może odtworzyć wcześniejsze ustawienia uruchamianych usług i sterowników zapisane w rejestrze, ale nie oznacza automatycznego usunięcia wszystkich wcześniej skopiowanych plików sterownika. Dlatego system mógł wrócić do rozruchu, a zarazem nadal posiadać problematyczne pakiety w magazynie.

Przeanalizowaliśmy dziennik C:\Windows\inf\setupapi.dev.log. W zapisach instalacji sterownika Intel pojawił się powtarzający się błąd:

Add Service: Failed to create service 'igfxCUIService1.0.0.0'
Error while installing services.
Class installer: failed(0x00000436)!

Kod 0x436 wskazywał konflikt nazwy usługi. W logu występował również błąd weryfikacji katalogu podpisu 0x800B0109. Były to dwa różne tropy: jeden dotyczący rejestracji usługi Intel, drugi zaufania do podpisu cyfrowego. Sam log nie dowodził, że jeden konkretny błąd był wyłączną przyczyną nieudanego rozruchu, ale wyjaśniał, dlaczego komunikat „zainstalowano pomyślnie” nie był wiarygodnym potwierdzeniem działania grafiki.

7. DDU nie wystarczyło: analiza DriverStore, PNPUtil i pozostałości Intel HD Graphics 5500

Wykorzystaliśmy Display Driver Uninstaller (DDU) do usunięcia sterowników graficznych. Mimo czyszczenia instalator Intel nadal twierdził, że w systemie znajduje się nowszy pakiet sterownika związany z Intel HD Graphics 5500, w wersji 20.19.15.4835. To nie była konfiguracja nowej płyty: HD 5500 odpowiadało poprzedniej platformie z i5-5200U.

Usuwanie katalogów z C:\Drivers niczego tu nie rozwiązywało. Folder z rozpakowanym instalatorem i systemowy DriverStore to dwa różne miejsca. Windows może korzystać z pakietów oemXX.inf przechowywanych w magazynie sterowników niezależnie od tego, czy katalog instalacyjny został już skasowany.

Weryfikacja pakietów

Lista sterowników i identyfikacja wersji

Za pomocą pnputil -e uzyskaliśmy listę opublikowanych pakietów. W systemie znajdowały się liczne wersje Intel Graphics, w tym oem17.inf (20.19.15.4835) oraz oem34.inf (10.18.14.5143). Obecność pakietu w DriverStore nie oznacza jeszcze, że jest on aktywnym sterownikiem karty — trzeba zbadać przypisanie do urządzenia.

pnputil -e > C:\sterowniki.txt

Próbowaliśmy usuwać wybrane, zbędne pakiety przez PNPUtil. Większość udało się usunąć, natomiast oem17.inf zgłaszał, że jest w użyciu przez co najmniej jedno urządzenie. Problem występował nawet w trybie awaryjnym. Jednocześnie zapytanie WMIC o aktualnie rozpoznawane urządzenia przypisane do tego INF zwracało No Instance(s) Available.

To uzasadniało dokładniejsze sprawdzenie wpisów w rejestrze, zamiast ciągłego instalowania kolejnych wersji sterownika. W wyszukiwaniu HKLM\SYSTEM\CurrentControlSet\Enum znaleźliśmy powiązanie z urządzeniem:

PCI\VEN_8086&DEV_1616&SUBSYS_382A17AA&REV_09
DeviceDesc: Intel(R) HD Graphics 5500

Ten identyfikator odnosił się do poprzedniej konfiguracji z HD Graphics 5500. Pozostały wpis tłumaczył, dlaczego Windows mógł blokować usunięcie pakietu. Nie był jednak sam w sobie dowodem, że cały problem wynikał wyłącznie z jednego klucza rejestru.

Po wykonaniu punktu przywracania zdecydowaliśmy się na kontrolowane usuwanie pozostałości sterowników, w tym problematycznych pakietów Intel, a następnie na kolejną instalację. Wcześniejsze nieudane uruchomienia powodowały, że każde takie działanie należało przeprowadzać ostrożnie, z możliwością wycofania zmian.

Uwaga dla czytelników: nazwy oem17.inf czy oem34.inf są lokalnymi numerami pakietów w jednym konkretnym systemie. Na innym komputerze oznaczają zupełnie inne sterowniki. Nie należy kopiować poleceń usuwania pakietów ani wymuszać ich kasowania bez sprawdzenia rzeczywistego urządzenia i wykonania kopii zapasowej.

8. Co ostatecznie uruchomiło Intel Iris 5100 i GeForce 920MX?

Po kolejnych próbach i oczyszczeniu magazynu pakietów wykonaliśmy ręczną instalację Intel Iris Graphics 5100 z rozpakowanego pakietu ZIP, wskazując sterownik w Menedżerze urządzeń, zamiast polegać na instalatorze EXE.

Tym razem po restarcie Windows uruchomił się normalnie i poprawnie rozpoznał Intel Iris Graphics 5100. Następnie udało się zainstalować sterownik NVIDIA GeForce 920MX. W późniejszym wykazie pakietów figurował sterownik NVIDIA 391.35 (23.21.13.9135).

Nie można jednoznacznie wskazać pojedynczego kroku, który zdecydował o sukcesie. Istotne było połączenie oczyszczenia wcześniejszych pakietów, rozwiązania konfliktów przypisania sterowników oraz ręcznej instalacji właściwego pakietu Intel. Dopiero działająca grafika zintegrowana umożliwiła przejście do instalacji NVIDIA.

9. Kolejny problem: czarny ekran po instalacji sterownika USB 3.0

Na tym prace się nie skończyły. Po uruchomieniu obu kart graficznych w Windows brakowało jeszcze sterowników USB 3.0. Zainstalowaliśmy pakiet udostępniony na stronie pomocy technicznej Lenovo dla tego modelu. Po tej operacji podczas zwykłego uruchamiania laptop ponownie nie wyświetlał obrazu — system działał jedynie po wybraniu „Ostatniej znanej dobrej konfiguracji”.

To był ważny etap diagnostyczny: czarny ekran nie musiał być spowodowany nowo naprawioną grafiką. Ponieważ problem wystąpił bezpośrednio po instalacji USB, porównaliśmy wykazy PNPUtil sprzed i po tej operacji. Ustaliliśmy, że doszły trzy komponenty Intel USB 3.0 w wersji 4.0.2.42:

Pakiet w tym laptopieRodzajCo zrobiliśmy
oem5.infKomponent systemowy Intel USB 3.0Usunięcie, ostatecznie z wymuszeniem
oem32.infKontroler USBUsunięcie
oem33.infKontroler USBUsunięcie

Po usunięciu trzech pakietów obraz wrócił przy normalnym starcie Windows. Była to mocna przesłanka, że problem wiązał się z tym zestawem sterowników, ale ponieważ usunięto wszystkie trzy, nie da się na podstawie tego testu przypisać awarii jednemu konkretnemu plikowi INF.

Następnie ponownie zainstalowaliśmy oryginalne sterowniki USB i tym razem system uruchamiał się prawidłowo. Doinstalowaliśmy również sterownik Card Reader 2.0. Po tej operacji wszystkie brakujące sterowniki były zainstalowane, a klientowski Windows 7 pracował bez reinstalacji.

Dlaczego to wymagało tak dużo pracy? Nie mieliśmy do czynienia z pojedynczym uszkodzonym instalatorem. Ten sam system Windows był przeniesiony na płytę o innej konfiguracji sprzętowej, zachował starsze powiązania urządzeń, magazyn sterowników i usługi, a niektóre pakiety pozornie instalowały się poprawnie, lecz nie aktywowały urządzeń lub destabilizowały rozruch. Każdy kolejny krok wymagał sprawdzenia efektu po restarcie oraz możliwości cofnięcia nieudanej zmiany.

10. Efekt: Windows 7 bez reinstalacji, działające sterowniki i zachowane środowisko

SystemIstniejący Windows 7 uruchomiony na drugiej konfiguracji sprzętowej
GrafikaIntel Iris Graphics 5100 i NVIDIA GeForce 920MX ze sterownikami
Pozostałe urządzeniaPrzywrócone sterowniki USB 3.0 i Card Reader 2.0
Pionowe zdjęcie ekranu Lenovo IdeaPad z uruchomionym Windows 7 po naprawie
Uruchomiony Windows 7 po przeprowadzonej migracji i pracach nad sterownikami — dokumentacja własna AZ Serwis.

Ostatecznie klient nie musiał zaczynać od nowej instalacji Windows. Zachowaliśmy dotychczasowy dysk i instalację systemu, a także istniejące na nim środowisko programowe. W dokumentacji naprawy potwierdziliśmy działanie Windows i komplet sterowników. Nie prowadziliśmy natomiast w przedstawionym zapisie osobnego testu każdej aplikacji klienta, dlatego nie deklarujemy tego bez dodatkowego potwierdzenia.

Dlaczego zwykła reinstalacja byłaby prostsza — i dlaczego jej nie wybraliśmy?

Przy tak znaczącej zmianie sprzętu reinstalacja systemu Windows często jest technicznie prostszym i bardziej przewidywalnym rozwiązaniem. Pozwala zbudować od nowa konfigurację urządzeń bez dawnych pakietów i usług. Nierzadko kosztuje też mniej niż wielogodzinna diagnostyka starych konfliktów sterowników.

W tym przypadku klientowi zależało jednak przede wszystkim na zainstalowanych programach i zachowaniu dotychczasowego środowiska pracy. Właśnie dla nich cała operacja miała sens. To nie była ekonomicznie typowa naprawa starego laptopa: zaangażowała znacznie więcej czasu, niż początkowo można było zakładać. Ostatecznie udało się osiągnąć cel techniczny, ale podobne migracje nie zawsze kończą się sukcesem i powinny być wyceniane indywidualnie.

Jeżeli problem od początku trafiłby do serwisu, wcześniejsze sprawdzenie zgodności trybu Legacy/UEFI najprawdopodobniej pozwoliłoby uniknąć ryzykownej próby przełożenia całego zespołu podzespołów i późniejszego uszkodzenia płyty głównej. Nie wyeliminowałoby natomiast automatycznie konieczności dopasowania sterowników do drugiego laptopa.

Bezpieczeństwo: Windows 7 jest systemem niewspieranym przez Microsoft i nie powinien być traktowany jako bezpieczny wybór do codziennej pracy w internecie. Utrzymywanie go z powodu starszego oprogramowania może być uzasadnione w szczególnych przypadkach, ale wymaga ograniczenia ryzyka, kopii danych i przemyślanej izolacji środowiska.

Najczęstsze pytania po przeniesieniu systemu na inny laptop

Czy po przełożeniu dysku Windows zawsze się uruchomi?

Nie. Znaczenie mają m.in. ustawienia UEFI/Legacy, sposób partycjonowania dysku, sterowniki kontrolerów i różnice sprzętowe. Nawet po poprawnym uruchomieniu systemu część urządzeń może wymagać ponownej konfiguracji.

Dlaczego instalator zgłasza sukces, a Menedżer urządzeń nadal pokazuje Standardowa VGA?

Pakiet sterownika mógł zostać skopiowany do magazynu, ale nie zostać przypisany do urządzenia lub nie uruchomić się poprawnie. W takim przypadku warto analizować identyfikator PCI, stan urządzenia i log instalacji zamiast bez końca uruchamiać ten sam instalator.

Czy DDU usuwa wszystkie ślady sterownika?

Nie zawsze. Niektóre pakiety mogą pozostać w DriverStore lub być powiązane z urządzeniami, także tymi, których obecnie nie widać w Menedżerze urządzeń. PNPUtil, logi i wpisy konfiguracji urządzeń pozwalają ustalić, co naprawdę pozostało.

Czy PNPUtil może uszkodzić działanie Windows?

Nieprawidłowe usunięcie aktywnego pakietu może pozbawić urządzenie sterownika, a w określonych sytuacjach utrudnić uruchomienie systemu. Dlatego numery oemXX.inf trzeba identyfikować osobno na każdym komputerze, a ryzykowne operacje poprzedzać kopią zapasową.

Czy można uniknąć reinstalacji po wymianie płyty głównej?

Czasami tak, co pokazuje ten przypadek. Nie ma jednak gwarancji powodzenia ani stałego czasu realizacji. Przed decyzją należy zestawić wartość zachowania programów z kosztami i ryzykiem dostosowywania starego środowiska.

O opracowaniu: opis przygotowany na podstawie rzeczywistej naprawy przeprowadzonej w AZ Serwis w Poznaniu, zdjęć własnych oraz zachowanej chronologii zgłoszeń i działań diagnostycznych. Przykładowe nazwy INF są właściwe wyłącznie dla opisywanego komputera. Mechanizmy błędów przedstawiamy jako wnioski diagnostyczne tam, gdzie bez dodatkowych pomiarów nie da się potwierdzić jednej przyczyny.

Paweł Lewandowski – technik serwisu laptopów i komputerów w Poznaniu

Autor: Paweł Lewandowski – technik z wieloletnim doświadczeniem w naprawie laptopów i komputerów w Poznaniu

Od ponad 10 lat zajmuję się naprawą laptopów i komputerów. Swoją przygodę z serwisem zacząłem już w technikum informatycznym podczas praktyk w zaprzyjaźnionym serwisie, gdzie zdobyłem solidne podstawy. To właśnie wtedy narodziło się moje marzenie o prowadzeniu własnego serwisu, opartego na uczciwości i rzetelności. Ukończyłem również specjalistyczne kursy z zakresu napraw laptopów, a swoją wiedzę stale rozwijam, śledząc nowości i korzystając z praktycznego doświadczenia. Do każdej naprawy podchodzę indywidualnie, stawiając na precyzję, szybkość i profesjonalizm. W razie potrzeby konsultuję się z innymi specjalistami, aby zawsze znaleźć najlepsze rozwiązanie. Prywatnie jestem uśmiechniętym miłośnikiem technologii i szczęśliwym opiekunem dwóch piesków rasy chihuahua Jeśli masz pytanie napisz do mnie na pawel.lewandowski@az-serwis.com.